W USA od października 2025 zacznie obowiązywać program MOSAIC, który jest ogłoszony jako Nowa Era lotnictwa rekreacyjnego i znacząco modernizuje elastyczne i przyjazne już przepisy dla lotnictwa rekreacyjnego.
Z dniem 22 października 2025 wchodzą w życie w USA nowe przepisy Sport Pilot 2.0, które rozszerzają możliwości pilotów sportowych według projektu MOSAIC (Modernization of Special Airworthiness Certification), czyli Modernizacja przepisów lotniczych w kategorii lekkich samolotów sportowych.
Od 24 lipca 2026 zaczną obowiązywać zmiany w standardach certyfikacji nowych lekkich samolotów sportowych (LSA) – m.in. dopuszczenie bardziej zaawansowanych konstrukcji.
Główne zmiany / założenia:
Podstawową zmianą jest przejście z ograniczeń wagowych na kryteria oparte na osiągach w uproszczonych wymaganiach formalnych, np. samoloty o czterech miejscach (choć w LSA pilot nadal może mieć tylko jednego pasażera) czy samoloty z chowanym podwoziem lub regulowaną śmigłem, jeśli spełniają inne warunki.
Prędkość przeciągnięcia w konfiguracji gładkiej nie może przekraczać 59 węzłów (CAS) for samolotu, aby był dopuszczalny w tej kategorii.
Zmiany dotykają również konserwacji i przeglądów – wprowadzono elastyczniejsze warunki dla napraw i inspekcji lekkich samolotów sportowych (LSA, E-LSA) oraz dla właścicieli samolotów amatorskich (Experimental).
Korzyści i motywacje:
Obniżenie barier wejścia do lotnictwa rekreacyjnego: mniej godzin szkolenia, niższe koszty, uproszczone wymogi medyczne (możliwość użycia prawa jazdy zamiast szczegółowych badań medycznych w określonych przypadkach).
Rozszerzenie rynku samolotów sportowych – większa elastyczność projektowania nowych konstrukcji, możliwość korzystania bardziej funkcjonalnych modeli.
Dla obecnych pilotów: możliwość korzystania z nowych uprawnień (przy odpowiednich szkoleniach i uprawnieniach) bez konieczności pełnej zmiany licencjonowania.
Ograniczenia / kwestie do uwzględnienia:
Pilot korzystający z uprawnień Sport Pilot 2.0 w nocy będzie musiał posiadać aktualny certyfikat medyczny (3 klasy lub wyższy) albo BasicMed.
Projekt nie zmienia zasad dotyczących „legacy aircraft” – samoloty już istniejące, certyfikowane według starszych zasad, pozostają w dotychczasowym trybie certyfikacji i obsługi.
Informację publikujemy dla kontrastu i porównania działań krajowej i amerykańskiej administracji lotniczej, a także jako wskazówkę dla ULC, który po wielu latach starań ze strony przedstawicieli aktywistów społecznych, m.in. Zespołu Konsultacyjnego Lotnictwa Lekkiego, wreszcie zaledwie powołał Zespół ds. Polskiego Sektora Urządzeń Latających (ZPSUL – Sic!) z udziałem społecznych ekspertów.
Krótkie porównanie naszej sytuacji i światowego lidera zmian.
MOSAIC (USA) przesuwa pułap z ograniczeń wagowych na kryteria wydajnościowe (prędkość przeciągnięcia, osiągi), dopuszcza większe i nowocześniejsze konstrukcje (do 4 miejsc, chowane podwozie, śmigła o zmiennym skoku) i rozszerza uprawnienia Sport Pilot (m.in. użycie prawa jazdy zamiast badania medycznego w określonych przypadkach). Wejście w życie etapami: Sport Pilot 2.0 — 22 października 2025; nowe S-LSA/E-LSA od 24 lipca 2026.
Sytuacja w Polsce: jest chaos legislacyjny wokół kategorii wagowej 451–600 kg, problemy z certyfikacją, mechanikami, uznawaniem świadectw i zaufaniem do Urzędu (ULC). Powstał Zespół (ZPSUL) aby uporządkować regulacje i odbudować zaufanie.
Na podstawie https://www.eaa.org/eaa/mosaic-aircraft-certificate opracował Artur Caban
Grafika tytułowa na podstawie źródła: eaa.org
